Concentratiekamp Auschwitz (Birkenau) in Polen

Concentratiekamp Auschwitz (Birkenau) in Polen

Tot nu toe hebben de reisbestemmingen op deze reisblog voornamelijk bestaan uit aantrekkelijke locaties als Hong-Kong, Oslo en Praag. Deze beschrijving gaat echter niet op voor het concentratiekamp Auschwitz in Polen. Ook al is het weldegelijk een toeristische attractie, bij Auschwitz zijn woorden als indrukwekkend en confronterend beter op hun plek. Auschwitz is een bezienswaardigheid die je met beide benen op de grond zet en doet realiseren dat Europa er 70 jaar geleden heel anders heeft uitgezien.

Oswiecim

Voor de Tweede Wereldoorlog was Oświęcim een vredig en onbekend stadje in het zuiden van Polen. Niemand had kunnen verwachten  dat het stadje uit zou groeien tot de thuisbasis voor het grootste Duitse concentratiekamp in de Tweede Wereldoorlog. Toen de Duitsers in het najaar van 1939 Polen hadden overwonnen, hadden ze al snel concentratiekampen nodig om politieke tegenstanders in “op te bergen”. Uiteindelijk werd in April 1940 besloten dat het Poolse plaatsje Oświęcim hiervoor erg geschikt was en werd opdracht gegeven om te beginnen met de bouw van concentratiekampen. De Poolse naam Oświęcim werd al snel veranderd in de Duitse variant Auschwitz. De naam Auschwitz staat sinds die tijd symbool voor de horror en de verschrikkelijke gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog.

Auschwitz BirkenauDe ingang van Auschwitz II – Birkenau

Reis naar Auschwitz vanaf Krakau

Auschwitz was in eerste instantie vooral aantrekkelijk vanwege zijn ligging: Het stadje lag direct aan de spoorwegverbinding tussen Katowice en Krakau en was daardoor heel goed bereikbaar. Het klinkt een beetje vreemd, maar om deze reden is het als toerist ook aan te raden om Auschwitz met de trein te bezoeken. Vanaf Krakau duurt de reis naar Auschwitz ongeveer 1,5 uur en een retour-ticket kost ongeveer 5-6 euro. Helaas komt de trein exact tussen de twee concentratiekampen Auschwitz I en II aan en moet je nog wel een taxi nemen om bij de ingang van het kamp te komen.

Persoonlijk zou ik aanraden om een dag van tevoren al in Krakau te overnachten en van daaruit vroeg in de ochtend de reis naar Auschwitz in te zetten.

Auschwitz I Het met prikkeldraad omringde concentratiekamp

Naast de trein kun je er ook voor kiezen om met de bus naar Auschwitz te reizen. Veel bezoekers geven aan dat dit de beste optie is omdat je direct voor de ingang van het concentratiekamp afgezet wordt. Vanaf het busstation in Krakau (adres: E-1, ul. Bosacka 18) doet de bus er ongeveer 1,5 uur over om in Oświęcim aan te komen. De kosten voor de bus van Krakau naar Auschwitz zijn ongeveer 5 Euro.

Wanneer je de mogelijkheid hebt is de auto natuurlijk ook een comfortabele en snelle manier om Auschwitz te bezoeken. Je kunt de afstand van 70km binnen een uur rijden en er is genoeg parkeergelegenheid direct tegenover het eerste concentratiekamp.

Het concentratiekamp Auschwitz

Normaal gesproken zal het eerste concentratiekamp wat je te zien krijgt Auschwitz 1 zijn. Aanvankelijk zou dit concentratiekamp slechts plek moeten bieden voor ongeveer 10.000 gevangenen. Auschwitz 1 is het kleinste kamp maar ook hier kwamen uiteindelijk 70.000 mensen om het leven. In Juni 1940 kwam de eerste officiele gevenangentransport aan in Auschwitz: 720 Poolse politieke gevangenen hadden de lugubere eer om de eerste gevangenen in Auschwitz te “mogen” zijn.

Bijzonder feit: Bij de eerste groep van 720 Poolse gevangenen zat ook de 31-jarige Wiesław Kielar. Wiesław zou uiteindelijk vijf jaar in Auschwitz overleven en heeft hierover het boek “Anus Mundi: gevangene nummer 290 overleefde vijf jaar Auschwitz” geschreven.

 
Auschwitz Arbeit Mach Frei
Auschwitz
Foto’s uit Auschwitz I (Links de ingang met Arbeit Macht Frei)

Zoals geschreven was Auschwitz I het eerste concentratiekamp in World War dit het eerste concentratiekamp en de tour begint bij de beroemde poort met de tekst “Arbeit Macht Frei”. Deze tekst is al meteen tekenend voor de vele leugens die de gevangenen te horen kregen. In het museum van Auschwitz zie je duizenden koffers, schoenen, tandenborstels en andere levensartikelen: De meeste gevangenen was beloofd dat ze in Auschwitz een nieuw leven zouden mogen opbouwen.

 
Schoenen Auschwitz gevangenen
Koffers Auschwitz gevangenen
Duizenden producten van overleden gevangenen

Confronterende voorbeelden

Het was ook in Auschwitz I waar de verschrikkelijke en mensonterende medische experimenten werden uitgevoerd op gevangenen. Ook zie je hier Blok 11, dit was de kampgevangenis waar gevangenen nog slechter behandeld werden als in de rest van het kamp: Een goed voorbeeld zijn de strafcellen van één vierkante meter waar regelmatig vier gevangenen gezamenlijk werden opgesloten. Ze werkten overdag en moesten de hele nacht staan omdat er geen plek was om te liggen. De meeste stierven na enkele dagen door verstikking of oververmoeidheid. Deze en ook vele andere gruwelijke en confronterend voorbeelden krijg je te zien tijdens je trip in Auschwitz 1.

Auschwitz Foto gevangenenSlechts 10 van de miljoenen gevangenen die gestorven zijn in Auschwitz

Birkenau

In Augustus 1940 was het aantal gevangenen in Auschwitz opgelopen tot bijna 8000. Ondanks het feit dat de eerste executies volgden, bleek de capaciteit van Auschwitz niet meer voldoende voor de plannen van de Duitse leiders. Dus werd Auschwitz II – Birkenau opgebouwd: Een concentratiekamp die 100.000 gevangenen zou moeten kunnen herbergen en die ongeveer 3 kilometer noordwestelijk van Auschwitz I gelegen was. Auschwitz II – Birkenau is in 1942 geopend en heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog het leven gekost aan bijna een miljoen mensen.

auschwitz panoramaPanorama-foto van Auschwitz II – Birkenau

Vanaf Auschwitz I wordt je met shuttle-bussen naar Auschwitz II – Birkenau gebracht. In dit deel van het concentratiekamp zie je onder andere de gedenkplaats, de verschillende gaskamers en je ziet ook waar de gevangenen aankwamen en de selectieprocedure moesten doorlopen. Alle gevangenen werden bij aankomst “gekeurd” en het overgrote deel werd bij aankomst direct naar de gaskamers doorverwezen. Alleen de mannen die sterk genoeg bevonden werden om nog zwaar lichamelijk werk te doen werden “toegelaten” tot het kamp.

De bizarre realiteit was daarbij dat het overgrote deel van de gevangenen bij aankomst  meerdere dagen zonder eten in een treinwagon had gezeten. In de treinwagon van de afbeelding hieronder werden 70 personen gepropt en bij aankomst was een groot deel daarvan al overleden. De overlevende hadden dus meerdere dagen tussen overleden medegevangenen en uitwerpselen gezeten en moesten vervolgens een selectieprocedure doorstaan. Onmenselijk in de extreemste zin van het woord.

Trein AuschwitzDe goederentreinen waarin 70 gevangenen werden getransporteerd

Het leven in een concentratiekamp

Tijdens de tour in Auschwitz is het vooral confronterend en indrukwekkend om het leven in een concentratiekamp te zien door de ogen van een gevangene. Je krijgt te zien waar de moeders van hun kinderen gescheiden werden, waar de gevangengene naar de toilet moesten, geexecuteerd werden en waar velen uiteindelijk gestorven zijn in de gaskamers. Tijdens de trip door Auschwitz komt de waarheid erg dichtbij en realiseer je je dat dit allemaal echt gebeurd is. Auschwitz is een erg bijzondere ervaring en is mij nog een lange periode bij gebleven. Door de luxe omstandigheden waarin wij momenteel leven, is het bijna niet voor te stellen door welke hel de gevangenen in Auschwitz moeten zijn gegaan.

Bedden auschwitz De leefomstandigheden in Auschwitz: De Bedden

Tips voor een trip naar Auschwitz

  • Wanneer je van plan bent om Auschwitz te bezoeken zou ik er persoonlijk toch voor kiezen om een gids te nemen. Het gaat in Auschwitz niet om de bezienswaardigheden maar om de achtergrond erachter. Wat is er precies in dit gebouw gebeurd? Waar kwamen de gevangene aan? Dit kan een gids je beter vertellen dan wie dan ook en voor de prijs hoef je het niet te laten (zie kopje: Prijzen en openingstijden Auschwitz).
  • In het concentratiekamp Auschwitz I is het tussen 10.00 en 15.00 verplicht om met een gids naar binnen te gaan. Wanneer je dus, ondanks mijn tip hierboven, zonder gids door de concentratiekampen wilt lopen moet je hier rekening mee houden.
  • Het is aan te raden om de concentratiekampen in chronologische volgorde te bezoeken, alleen dan krijg je de kans om de geschiedenis te begrijpen.

Gedenkplaats AuschwitzDe gedenkplaats van Auschwitz

Prijzen en openingstijden Auschwitz

Tijdens de drukste periode (Juni, Juli, Augustus) zijn de openingstijden van Auschwitz van 08.00 tot 19.00. In de overige maanden gaat het concentratiekamp ook op hetzelfde tijdstip open maar één, twee of drie uur vroeger dicht. Voor meer informatie over de openingstijden van Auschwitz kun je op deze website terecht. De prijzen van het concentratiekamp zijn uiteraard afhankelijk van je vraag maar een normale tour met gids en toegang tot het concentratiekamp kost 40 PLN (ongeveer 10 euro). Voor studenten is de prijs van Auswitz 10 PLN goedkoper, dus ongeveer 7,50€. Voor groepen vanaf 10 personen kun je al vanaf 25 PLN terecht in Auschwitz. Meer informatie over de prijzen van Auschwitz kun je vinden op de officiele webite (download het document).

AuschwitzHet begin van de treinrails in Auschwitz II – Birkenau

Samengevat

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn 1,3 miljoen gevangenen naar Auschwitz gedeporteerd, hiervan zijn er maar liefst 1,1 miljoen omgekomen. Auschwitz is hiermee niet te vergelijken met veel andere toeristische attracties. Toch is het een bestemming die je als europeaan gezien moet hebben. Onze voorouders hebben de Tweede Wereldoorlog meegemaakt en een bezoek aan Auschwitz is zeker iets wat je in je leven moet hebben meegemaakt. Daarnaast is Krakau een geweldige stad en is een reis naar Auschwitz prima te combineren met een bezoek aan Krakau.

Auschwitz Zyklon BHet gas (Zyklon B) dat werd gebruikt om honderduizenden mensen te vermoorden



Tagged

25 Comment responses

  1. Avatar
    November 19, 2017

    Mooi en duidelijk beschreven, ik ga over een week naar Polen en ook naar Auschwitz, ik ben nog op zoek naar informatie over het bezoek Auschwitz en vooral ook naar de ervaringen van bezoekers. Het lijkt me erg indrukwekkend en dat is ook wat ik lees. Wij gaan met een tour vanuit Warschau, hier en daar lees ik (voornamelijk op andere sites) dat je met een gids niet “alles” ziet en dat het vooral een snelle tour is zonder dat je tijd/ruimte krijgt om om je heen te kijken, wat zijn jouw ervaringen hiermee?

    Reply

    • Avatar
      November 19, 2017

      Hoi Aafke,

      Bedankt voor de vriendelijke woorden.

      Wij vonden de tour lang genoeg omdat je daarna ook nog alleen kunt rondlopen bij de andere delen van het kamp. Al met al waren we toch een uur of 4-5 onder de pannen. Dat vonden wij wel voldoende.

      Ik geloof ook dat je toen het eerste deel niet zonder gids mocht doen.

      Hoop dat dit een beetje helpt.

      Groeten uit Berlijn.

      Reply

  2. Avatar
    October 19, 2017

    Mooi geschreven. Wij gaan volgende week met twee kinderen (12 en 14) (die van 12 wil alles weten over WO2) alleen twijfelen over een gids. Hoe lang duurt een begeleiding met gids?
    GR Ruud

    Reply

    • Avatar
      October 20, 2017

      Hoi Ruud,

      het is alweer een tijdje geleden maar zover ik weet kun je niet zonder gids rondlopen in het belangrijkste deel.

      Dat doen ze natuurlijk zodat alles ook een beetje in de gaten gehouden kan worden.

      Dus de keus is al voor jullie gemaakt.

      Groeten,

      Job

      Reply

  3. Avatar
    January 03, 2017

    Ik vindt dat dit gebeuren niet onder de noemer van toeristische attractie thuishoort als je bedenkt wat daar allemaal heeft plaatsgevonden. Ik ben het dan ook eens met het advies om hier niet met jonge kinderen naar toe te gaan. Ik schrik ook van de tekst van ” levensreis” die langs een aantal kampen willen trekken en als afsluiter tsjernobyl aandoen. Beste mensen, hier zijn verschrikkelijke dingen gebeurd, dit is geen vakantietripje.

    Reply

    • Avatar
      January 04, 2017

      Hallo Jan,

      Bedankt voor uw reactie.

      Ik hoop niet dat dit artikel u de indruk gegeven heeft dat wij het al een toeristische attractie ervaren hebben. Het tegendeel was namelijk het geval.

      Het is naast de Killing Fields in Cambodja één van de verdrietigste plekken waar ik geweest ben. We liepen er allemaal met een brok in ons keel rond.

      We kunnen alleen niet bepalen of opleggen hoe andere mensen deze plek ervaren. Ik heb altijd gehoopt dat mijn artikel er toe bijdraagt dat mensen begrijpen waarom het hier gaat.

      Ik geloof dus ook dat we op één lijn zitten.

      Fijne dag!

      Reply

  4. Avatar
    October 01, 2016

    Hallo, ik heb een vraagje. Ik ga 24 oktober 3 dagen naar Wroclaw. Ik wilde graag een dagje naar Auschwitz. Hoe kan ik daar het beste komen vanuit Wroclaw? Groetjes Jeannette

    Reply

    • Avatar
      October 03, 2016

      Hallo Jaennette,

      ik denk dat je er het makkelijkst kan komen met de Auto. Je kunt ook met de trein naar Katawice en dan van daar een andere trein naar Auschwitz maar dat duurt ruim 1,5 uur langer. Met de Auto is het ongeveer 2,5 uur rijden.

      Succes!

      Reply

      • Avatar
        October 03, 2016

        Ik ga met de vliegtuig naar wroclaw. Het is denk zonder om met de trein te gaan? want dat duurt wel erg lang.. En er gaat geen bus er naar toe? Groetjes Jeannette

        Reply

        • Avatar
          October 03, 2016

          Ja al denk ik dat een bus er ook wel een stuk langer over doet. Misschien kun je een auto huren?

          Er zullen ook vast wel georganiseerde tours zijn vanuit Wroclaw, maar daar heb ik vanuit Berlijn niet zo’n goed inzicht in.

          Succes ermee!

          Reply

  5. Avatar
    February 08, 2016

    klopt het dat kinderen onder de 14 niet binnen mogen ?

    Reply

    • Avatar
      February 09, 2016

      Hoi Bianca,

      het enige wat ik vinden kan op de webstite is: Visits to the Museum by children under the age of 14 are not recommended.

      Dat zou dus niet betekenen dat ze niet naar binnen mogen maar meer dat het niet echt aan te raden is. Kan me ook goed voorstellen dat het voor kinderen niet echt goed voor de nachtrust is.

      Succes

      Reply

  6. Avatar
    November 03, 2015

    Hallo,
    Ik zou graag willen weten wat het beste is wat er naar toe reizen betreft is dat toch per vliegtuig?
    En waar kan ik dat prijs technisch het beste boeken?
    En eventueel hotel prijzen of adressen ?
    Indrukwekkende blog!!
    Benny Haverkamp

    Reply

    • Avatar
      November 05, 2015

      Hallo Benny,

      Ik zou gewoon een trip naar Krakau maken en van daar naar Auschwitz rijden. Dat is prima te doen en Krakau is een leuke stad.

      Hotels en prijzen van vluchten kan ik je helaas niet geven.

      Succes!

      Reply

  7. Avatar
    June 24, 2015

    Hoi, wij willen samen met onze kinderen van 10 en 14 gaan. Hoe lang duurt een gemiddeld bezoek?
    Groetjes

    Reply

    • Avatar
      June 25, 2015

      Hallo Marloes,

      Bedankt voor je reactie. Wij hebben het in één volledige dag gedaan maar er zijn ook mensen die het in twee dagen doen. Als je vroeg daar bent kun je een hoop zien op één dag.

      Succes!

      Reply

    • Avatar
      January 30, 2017

      Hoi hoi ik ben.er geweest en zou het afraden.om.er met een.kind van.10 jaar heen.de gaan natuurlijk is het u eigen keuze ..maar als moeder van.kinderen.in de zelfde leeftijd wilde ik u toch even inlichten ik had mijn kinderen.thuis gelaten ik dacht ook dat kinderen.niet overal in mochten ..

      Reply

      • Avatar
        January 30, 2017

        Hallo Joyce,

        bedankt voor de reactie.

        Het is zeker het overwegen waard dat het allemaal een beetje te heftig is voor kinderen van 10 jaar.

        Groeten, Job

        Reply

  8. Avatar
    May 13, 2015

    Hallo, ik kwam bij toeval op je blog terecht tijdens mijn zoektocht naar info over Auschwitz. Ik vertrek eind mei naar Krakau om v an daaruit ook de kampen te bezoeken. Ik vroeg me af of het nodig is om mijn toegangstickets op voorhand via internet te boeken. Of kan ik ze ook gewoon aan de ingang kopen? Wij hoorden namelijk dat er maar een beperkt aantal bezoekers per dag toegelaten zijn, of klopt dat niet? Me dunkt ook dat de prijzen online heel wat hoger liggen.

    Reply

    • Avatar
      May 18, 2015

      Hoi Leen,

      Bedankt voor je reactie. In 2013 was het geen enkel probleem om de tickets op de dag zelf bij de ingang te kopen.
      Ik weet niet of er in de tussentijd iets veranderd is, maar het lijkt me sterk dat er mensen niet binnen komen.

      Het voordeel is, dat er meerdere delen van het kamp zijn dus je kunt meestal wel ergens terecht (al is ze in de juiste volgorde doen natuurlijk het leukst).

      Hopelijk helpt dit een beetje!

      Reply

  9. Avatar
    May 05, 2015

    Super blog! Wij gaan in september naar Auschwitz, Majdanek en Sorbibor. Als afsluiting gaan we gaan tsjernobyl. Reis van ons leven, zeg maar! Via jou blog weten we nu ook dat je zonder gids niet binnen komt in het museum van Auschwitz. Ben jij wel eens naar Majdanek en Sorbibor en Tsjernobyl geweest? Zo ja heb je tips? Voor bezienswaardigheden, hotels etc in de buurt? Bedankt en ga door met dit fantastische blog. Warme groeten uit het mooie Brabant

    Reply

    • Avatar
      May 07, 2015

      Leuk dat jullie zo’n toffe trip gaan maken. Auschwitz zal jullie zeker bevallen (als dat het goede woord is).

      Helaas ben ik niet in Majdanek, Sorbibor of Tsjernobyl geweest en kan jullie daarom geen tips geven. Wel hoor ik graag hoe jullie het gehad hebben!

      Groeten!

      Reply

  10. Avatar
    January 06, 2015

    Wat een geweldige blog. Donderdag vertrek ik naar Krakau en vrijdag staat Auswitch op de planning. Krijg al kippenvel bij het idee en tranen in m’n ogen bij het lezen van jouw achtergrond info. Kan me nu denk ik niet voorstellen hoe het is om daar te zijn. Thanks voor je duidelijke en uitgebreide informatie!

    Reply

    • Avatar
      January 12, 2015

      Hoi Diede,

      Bedankt voor je reactie. Fijn om te horen dat je het artikel met plezier gelezen hebt.
      Ausschwitz is zeker een heel indrukwekkende plek. Wij waren met een groep vrienden onderweg: Hele week feesten en gek doen maar die dag allemaal stil en bescheiden.
      Hoop dat je het net zo bijzonder hebt gevonden als wij.

      Groeten! Job

      Reply

  11. Avatar
    March 17, 2014

    Mooie blog. Ben er zelf vorig jaar ook geweest. Heel indrukwekkend. Ben wel blij dat ik het met eigen ogen heb gezien, hoe heftig ook.

    Reply

<